---
title: "El punteru: primeres notes pasu a pasu, en videu"
slug: el-punteru-primeres-notes
kind: tutorial
summary: "El punteru de la gaita asturiana y les tos primeres notes, pasu a pasu y en videu: postura, escala y dixitación al traviés de la mio serie «Les tos primeres canciones», qu'enseña les notes tocando pieces reales de DO a SI."
publishedAt: 2026-06-06
updatedAt: 2026-06-06
---
import yt01 from "../../assets/blog/youtube/yt-F4CLp5N6MSM.jpg";
import yt02 from "../../assets/blog/youtube/yt-z7Dxxdpzf5I.jpg";
import yt03 from "../../assets/blog/youtube/yt-M7juKYIRZj0.jpg";
import yt04 from "../../assets/blog/youtube/yt-hKg8lFHez10.jpg";
import yt05 from "../../assets/blog/youtube/yt-BMSpuzEVaTE.jpg";
import yt06 from "../../assets/blog/youtube/yt-_KOtkjUh7v8.jpg";
import yt07 from "../../assets/blog/youtube/yt-IlLtV0QjmBo.jpg";
import yt08 from "../../assets/blog/youtube/yt-CnmidU4QG8s.jpg";
import yt09 from "../../assets/blog/youtube/yt-k0tW0N3EVY8.jpg";
import yt10 from "../../assets/blog/youtube/yt-jqRoNGOG1Yc.jpg";

El punteru ye'l tubu melódicu de la [gaita asturiana](/concepto/gaita-asturiana): el que tien los furacos y onde se fai la música. Les tos primeres notes salen tapando y destapando esos furacos, y la manera más rápida d'afitales nun ye repetir la escala a seques, sinón tocar **canciones perselles que van sumando una nota cada vez**. Eso ye xustamente lo que faigo na mio serie en videu, y equí te la dexo ordenada y esplicada pa que la sigas pasu a pasu.

Esto ye la continuación natural de [cómo entamar a tocar la gaita asturiana](/ast/blog/como-entamar-a-tocar-la-gaita-asturiana): si yá tienes el punteru na mano, equí vien lo práuticu.

## Enantes de la primer nota: postura y selláu

Dos coses asiéntense agora y t'acompañen pa siempres, asina que paga la pena faceles bien dende'l principiu:

- **Tapa cola yema, plana.** Non cola punta del deu en vertical. La yema cubre'l furacu enteru y sella meyor.
- **Deos doblaos y cerca del punteru.** Los que nun tapen quédense a un par de milímetros, llistos. Si los llevantes muncho, lleges tarde a la nota siguiente.
- **Movimientu dende'l ñudiellu, non dende tola mano.** Cada deu xube y baxa pela so cuenta; la mano nun salta.
- **Cero fuerza.** Nun fai falta apretar pa sellar, fai falta cubrir bien. Apretar namái cansa y agarrota.

El soníu puercu de quien entama cuasi siempres ye una fuga: un furacu mal tapáu pel que s'escapa l'aire. Deprender a *sentir* el selláu —non solo a allugar el deu— ye de les primeres coses importantes. Una escala llimpia val más que diez melodíes puerques.

## La serie: les tos primeres canciones, nota a nota

En cuenta de soltate la escala entera de sópitu, la serie introduz **una nota nueva con cada canción**. Toques una pieza real, esfrútesla, y de pasu afites una dixitación más. Cuando lleges a la fin percorristi la escala ensin facer «exercicios d'escala» nin un solu día.

Esta ye la progresión completa, d'una güeyada:

| # | Qué deprendes | Pieza |
|---|---|---|
| 1 | Notes de DO a FA | — (primeres notes) |
| 2 | Primer canción | Marchina d'Entamu |
| 3 | Afitar y pulsu | En Oviedo No Me Caso |
| 4 | Pivote de DO | — (téunica) |
| 5 | Nota LA | Pericote |
| 6 | Pivote de RE | — (téunica) |
| 7 | Nota SI grave | Chalaneru |
| 8 | Pivote de MI | — (téunica) |
| 9 | Nota SI | Polka Veneros |
| 10 | Pivote en cualquier nota | — (téunica) |

Síguela n'orde: cada videu da por sabíu l'anterior.

### 1. Les primeres notes: de DO a FA

Entamamos pol tramu grave del punteru. Equí nun hai canción entá: namái asentar les primeres cuatro notes, la postura y el selláu, amodo y llimpio.

<YouTubeLite id="F4CLp5N6MSM" title="1) Notes de DO a FA — primeres notes de la gaita asturiana" poster={yt01} />

### 2. Primer canción: «Marchina d'Entamu»

Con eses notes yá se toca música. Una marchina cenciella pa estrenar el repertoriu ensin salir del tramu que yá controles.

<YouTubeLite id="z7Dxxdpzf5I" title="2) Marchina d'Entamu — la to primer canción a la gaita" poster={yt02} />

### 3. «En Oviedo No Me Caso»

Una pieza perconocida qu'afita lo anterior y te va soltando la mano col pulsu.

<YouTubeLite id="M7juKYIRZj0" title="3) En Oviedo No Me Caso — gaita asturiana" poster={yt03} />

### 4. El pivote de DO

Equí entra una téunica clave: el **pivote**, la manera d'articular y dixebrar notes repitíes que da'l fraséu carauterísticu de la gaita. Trabayámoslu primero sobre la nota DO.

<YouTubeLite id="hKg8lFHez10" title="4) Pivote de DO — articulación na gaita asturiana" poster={yt04} />

### 5. «Pericote» + la nota LA

Sumamos la nota **LA** y estrenámosla con un pericote. Yá sales del tramu inicial y entames a usar l'agudu.

<YouTubeLite id="BMSpuzEVaTE" title="5) Pericote + nota LA — gaita asturiana" poster={yt05} />

### 6. El pivote de RE

El mesmu recursu del pivote, agora sobre RE. Cada nota tien el so pivote, y dominalos ye lo que fai qu'una melodía suene articulada y non atropellada.

<YouTubeLite id="_KOtkjUh7v8" title="6) Pivote de RE — gaita asturiana" poster={yt06} />

### 7. «Chalaneru» + la nota SI grave

Baxamos a por la **nota SI grave**, una de les que más cuesta sellar bien, col chalaneru como sida pa practicala.

<YouTubeLite id="IlLtV0QjmBo" title="7) Chalaneru + nota SI grave — gaita asturiana" poster={yt07} />

### 8. El pivote de MI

Otru pivote más, sobre MI. A estes altures el xestu yá te resulta familiar y trátase d'estendelu a tola escala.

<YouTubeLite id="CnmidU4QG8s" title="8) Pivote de MI — gaita asturiana" poster={yt08} />

### 9. «Polka Veneros» + la nota SI

Zarramos les notes col **SI** agudu, estrenáu con una polka. Con esto tienes yá tola escala percorrida a base de canciones.

<YouTubeLite id="k0tW0N3EVY8" title="9) Polka Veneros + nota SI — gaita asturiana" poster={yt09} />

### 10. Cualquier pivote

L'últimu videu xeneraliza: una vez qu'entiendes la mecánica del pivote, aplícasla a **cualquier nota** del punteru. Ye la ferramienta que te dexa tocar el repertoriu col so fraséu propiu.

<YouTubeLite id="jqRoNGOG1Yc" title="10) Cualquier pivote — articulación na gaita asturiana" poster={yt10} />

## Cómo sacaye'l máximu a la serie

- **Una canción por sesión, non diez nuna tardiquina.** Cada nota nueva necesita asentase enantes de la siguiente.
- **Repite'l videu cuantes vegaes faiga falta.** Nun ye una clase que se ve una vez: ye un guión pa practicar con elli al llau.
- **Nun corras colos pivotes.** Son los que dixebren a quien «da les notes» de quien *toca*. Vuelve a los videos 4, 6, 8 y 10 davezu.
- **Nun t'esmolezas entá pola [tonalidá de la to gaita](/ast/blog/afinacion-de-la-gaita-asturiana).** Primero la mecánica: deos, selláu, escala. Lo demás llega dempués.

## La regla d'oru

Amodo y llimpio enantes que rápido y puerco. La velocidá gánase sola cuando la dixitación ta asentada; los vicios de postura, sicasí, cuesten meses de quitar. Cada minutu qu'inviertas agora en sellar bien y mover poco'l deu devuélvetelu l'instrumentu más alantre.

Cuando termines la serie tendrás la escala, los pivotes y un puñáu de pieces reales na mano. A partir d'ehí, el pasu siguiente ye'l repertoriu: per ónde siguir cuéntolo en [repertoriu tradicional asturianu: per ónde entamar](/ast/blog/repertoriu-tradicional-asturianu-per-onde-entamar).
