---
title: "CHALGA: llutería 3D y una flauta d'aprendizaxe de gaita imprentada, la XIBLA"
slug: chalga-luteria-3d-flauta-xibla
kind: essay
summary: "Qué ye CHALGA, el mio taller de llutería 3D en Teberga, y la XIBLA: una flauta imprentada en 3D cola dixitación de la gaita asturiana p'aprender ensin mercar una gaita entera. Por qué amesté gaita y teunoloxía."
publishedAt: 2026-06-10
updatedAt: 2026-06-10
---
CHALGA foi'l mio taller d'innovación musical en Teberga, n'Asturies, onde fabricaba instrumentos y ferramientes educatives per aciu d'impresión 3D. El so productu estrella foi la **XIBLA**: una flauta imprentada en 3D que reproduz la dixitación de la gaita asturiana y ta afinada en Do mayor. Val p'aprender a poner los deos como na gaita ensin tener que mercar primero una gaita entera. Esto ye lo que foi, por qué lo fici y qué problema d'aprendizaxe iguaba la XIBLA.

Soi [gaiteru](/concepto/gaitero) y soi profesor d'informática. CHALGA foi'l sitiu onde eses dos manos trabayaron al empar, non per turnos.

## Qué yera CHALGA

CHALGA foi un espaciu de creación d'instrumentos musicales en 3D al serviciu del aprendizaxe musical. El nome vien de la lleenda asturiana de la *chalga*: los tesoros escondíos que, según se cunta, esperen en cueves y castros. Prestóme la imaxe, porque lo que facía yera xustamente eso —desenterrar daqué que yá taba ehí, la tradición de la gaita, y ponelo al algame de quien empieza.

El taller tenía dos pates:

- **Llutería 3D.** Diseñaba y fabricaba instrumentos y ferramientes educatives con impresión 3D. La XIBLA foi la primera.
- **Proyeutos musicales.** Producción y software pa enseñar música, porque una ferramienta ensin un métodu detrás quédase a medies.

## Qué ye la XIBLA

La XIBLA ye una **flauta d'aprendizaxe de gaita** fabricada per impresión 3D. La idea ye cenciella: el furacáu y la dixitación son los de la gaita asturiana, de mou qu'aquello qu'aprendes na XIBLA val-y tal cual cuando pases al instrumentu completu. Ta afinada en Do mayor y facíala en dellos colores.

| | XIBLA |
|---|---|
| Qué ye | Flauta d'aprendizaxe (tubu melódicu) |
| Dixitación | La de la gaita asturiana |
| Afinación | Do mayor |
| Fabricación | Impresión 3D |
| Acabáu | Dellos colores |
| Qué nun ye | Una gaita en miniatura nin un xuguete |

Nun ye un xuguete nin una gaita en miniatura. Ye'l tubu melódicu, la parte pela qu'en verdá s'empieza, dixebrada del fuelle y del roncón pa que'l principiante se concentre nuna sola cosa: los deos.

## El problema qu'igua

Cuando daquién quier aprender gaita asturiana, lo primero que-y frena ye'l dineru. Una gaita ye una inversión seria, y mercala pa descubrir a les tres selmanes que la dixitación se te resiste ye un mal tratu.

En [cómo empezar a tocar la gaita asturiana](/ast/blog/como-entamar-a-tocar-la-gaita-asturiana) esplico que nun s'empieza pola gaita entera, sinón por una flauta d'aprendizaxe: el tubu melódicu solu, pa domar la dixitación enantes de lluchar col fuelle. Pues bien, esa flauta d'aprendizaxe que menciono ehí **pue ser una XIBLA imprentada en 3D**. Esi ye'l nexu exautu: la XIBLA ye la ferramienta de la primer fase, la que te dexa aprender la dixitación de la gaita por una fracción del costu.

Asina l'orde d'aprendizaxe respétase ensin barrera d'entrada: primero la dixitación na XIBLA, y la gaita completa cuando les notes yá salgan soles.

## Por qué amesté gaita ya impresión 3D

Nun fabriqué la XIBLA pa "modernizar" la gaita. La gaita asturiana nun necesita que naide la modernice. Lo que fici foi usar una ferramienta del mio otru oficiu —el diseñu y la impresión 3D— pa iguar un problema concretu del mio primer oficiu: que empezar cueste menos y frene a menos xente.

Pa min nun son dos mundos. La música tradicional asturiana aportó a güei porque cada xeneración absorbió lo que tenía a mano y siguió siendo ella mesma. Imprentar en 3D una flauta con dixitación de gaita ye esi mesmu xestu, coles ferramientes d'agora. L'amiestu ente gaiteru y teunólogu ye l'exe de tolo que faigo como [Tever](/concepto/tever), y CHALGA foi seguramente la so forma más lliteral.

## D'ónde vien CHALGA

CHALGA ñació como proyeutu de micromecenalgu en Verkami en 2022. Salió p'alantre: financiáu al 128% con 74 mecenes que creyeron na idea enantes de tenela na mano. Tuvo activu como taller hasta'l branu de 2024, cuando lu zarré. Dexo equí'l [proyeutu orixinal en Verkami](https://www.verkami.com/projects/31726-chalga-luteria-3d-y-taller-de-innovacion-musical-de-teverga) como archivu y orixe de tolo esto.

D'aquel mesmu emburrión salió tamién música. «Suañu de Gaita» ye un EP venceyáu a esti proyeutu; cuéntolo en [«Suañu de Gaita»](/ast/blog/suanu-de-gaita), y el porqué de componer asina, en [escribir música nueva dende la tradición](/ast/blog/escribir-musica-nueva-dende-la-tradicion).

## Entrugues que me faen

**¿Qué ye la XIBLA?**
Una flauta d'aprendizaxe de gaita imprentada en 3D, afinada en Do mayor, cola mesma dixitación que la gaita asturiana. Val p'aprender a poner los deos ensin mercar entá una gaita completa.

**¿Por qué una flauta y non direutamente una gaita?**
Porque s'empieza pola dixitación, non pol fuelle. La XIBLA aísla esa primer fase y faila barata, que ye onde cai muncha xente que quedría empezar.

**¿Sigue activu'l proyeutu CHALGA?**
Non. La campaña de Verkami financióse y cumplióse en 2022, y el taller tuvo en marcha hasta que lu zarré nel branu de 2024. Güei falo de CHALGA como lo que foi: el taller del que ñació la XIBLA, non un proyeutu n'activu.
